PFAS w opakowaniach do żywności: limity PPWR od 12 sierpnia 2026 r. i co powinna sprawdzić firma pakująca żywność
Stan prawny na 26 października 2026 r.
Krótka odpowiedź: od 12 sierpnia 2026 r. opakowanie przeznaczone do kontaktu z żywnością nie może trafić na rynek UE, jeśli zawiera PFAS powyżej jednego z trzech progów: 25 ppb dla pojedynczego PFAS, 250 ppb dla ich sumy lub 50 ppm dla wszystkich PFAS łącznie. To nie jest całkowity zakaz, tylko limity stężeń, ale tak niskie, że wykluczają celowe dodawanie PFAS. Nie ma okresu przejściowego dla opakowań wprowadzanych na rynek po tej dacie. Zgodność trzeba potwierdzić dokumentami i badaniami, a nie samym oświadczeniem „bez PFAS”.
Czym są PFAS i dlaczego trafiały do opakowań
PFAS to tysiące syntetycznych związków z silnie fluorowanymi łańcuchami węglowymi. Są bardzo trwałe w środowisku, dlatego nazywa się je „wiecznymi chemikaliami”. W opakowaniach do żywności służyły głównie jako bariera dla tłuszczu i wody w papierze i tekturze, np. w papierze do frytek, pudełkach na pizzę i torebkach na popcorn.
W foliach z tworzyw ryzyko jest mniejsze, ale nie zerowe. Przy wytłaczaniu niektórych folii poliolefinowych stosuje się fluorowane środki pomocnicze, które mogą być źródłem PFAS. Dlatego limity dotyczą każdego materiału, także folii.
Trzy progi PFAS z art. 5 ust. 5 PPWR
|
Próg |
Czego dotyczy |
Jak się mierzy |
|---|---|---|
|
25 ppb (25 µg/kg) |
każdy pojedynczy PFAS |
analiza ukierunkowana, bez PFAS polimerowych |
|
250 ppb (250 µg/kg) |
suma PFAS |
suma analiz ukierunkowanych, w razie potrzeby po rozkładzie prekursorów, bez PFAS polimerowych |
|
50 ppm (50 mg/kg) |
wszystkie PFAS łącznie, także polimerowe |
gdy fluor całkowity przekracza 50 mg/kg, dostawca musi na żądanie wykazać, ile tego fluoru pochodzi z PFAS |
Dla porównania: 1 ppb to 1 mikrogram na kilogram opakowania, a 1 ppm to 1 miligram na kilogram, czyli 1000 razy więcej. Limit obejmuje całe opakowanie, łącznie z farbami, lakierami i klejami.
Kogo dotyczy
Limity dotyczą opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością lub już w kontakcie z żywnością, bez względu na materiał: sprzedażowych, zbiorczych, transportowych i opakowań wydawanych w punkcie sprzedaży.
Za zgodność odpowiada wytwórca opakowania w rozumieniu PPWR. W przypadku opakowań sprzedażowych zwykle jest nim firma, która napełnia opakowanie i sprzedaje produkt pod swoją marką, a nie fabryka folii. Dostawcy opakowań i materiałów muszą jednak przekazać mu wszystkie potrzebne dokumenty. Wynika to z art. 16 PPWR.
Zapasy sprzed 12 sierpnia 2026 r.
Opakowania, które trafiły na rynek przed 12 sierpnia 2026 r., mogą na nim pozostać. Opakowanie wprowadzone na rynek po tej dacie musi spełniać limity, nawet jeśli wyprodukowano je wcześniej. Opakowanie sprzedażowe trafia zwykle na rynek dopiero po napełnieniu, więc magazyn pustych woreczków lub folii kupionych wiosną nie jest automatycznie zwolniony. Sprawdź ich zgodność, zanim użyjesz ich do produktów sprzedawanych teraz.
Jak sprawdzić zgodność: metoda trzech kroków
Nie ma jeszcze zharmonizowanej w UE metody badania PFAS w opakowaniach. Komisja Europejska zaleca podejście stopniowe:
- Fluor całkowity. Jeśli wynik jest poniżej 50 mg/kg, opakowanie można uznać za zgodne.
- Fluor organiczny czy nieorganiczny. Jeśli fluor całkowity przekracza 50 mg/kg, laboratorium sprawdza, ile z niego to fluor organiczny. Wynik poniżej 50 mg/kg fluoru organicznego oznacza zgodność.
- Analiza prekursorów (TOP). Jeśli poprzednie kroki nie dają jasnej odpowiedzi, sprawdza się progi 25 i 250 ppb.
O co zapytać dostawcę folii lub opakowań
- Oświadczenie o zgodności z art. 5 ust. 5 PPWR dla konkretnej referencji opakowania, podpisane i datowane.
- Raport z badania fluoru całkowitego: laboratorium, metoda, data i badana partia.
- Informację o farbach, lakierach i klejach, jeśli opakowanie jest zadrukowane lub laminowane.
- Deklarację zgodności dla materiałów do kontaktu z żywnością według rozporządzenia (UE) nr 10/2011. To osobny dokument, który nie zastępuje badań PFAS.
- Zobowiązanie do informowania o zmianie surowca, receptury lub zakładu produkcyjnego.
Ogólne oświadczenie „nasze produkty nie zawierają PFAS” bez wyników badań może nie wystarczyć podczas kontroli. Różnicę między deklaracją zgodności a atestem PZH wyjaśniamy w artykule Certyfikaty folii spożywczej – PZH vs deklaracja zgodności.
Inne przepisy o PFAS, które warto znać
- PFHxA od 10 października 2026 r. Unijne ograniczenie w ramach REACH obejmuje papier i tekturę do kontaktu z żywnością, także produkty, które nie są opakowaniami, np. papier do pieczenia w rolce.
- Powszechne ograniczenie PFAS. W ramach REACH trwają prace nad ograniczeniem całej grupy PFAS. Według harmonogramu ECHA opinia końcowa ma trafić do Komisji do końca 2026 r., a decyzja jest spodziewana w 2027 r.
Checklista dla firmy pakującej żywność
- Spisz wszystkie opakowania, które mają kontakt z żywnością: folie, woreczki, tacki, papiery, etykiety.
- Ustal, kto jest wytwórcą każdego opakowania w rozumieniu PPWR.
- Najpierw sprawdź papier, tekturę i opakowania z barierą na tłuszcz, bo to najwyższe ryzyko.
- Poproś dostawców o oświadczenia i raporty z badań dla konkretnych referencji.
- Sprawdź zapasy pustych opakowań kupionych przed 12 sierpnia 2026 r.
- Dołącz wyniki do dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności UE.
- Ustal z dostawcami, że poinformują Cię o zmianie surowca lub receptury.
Najczęstsze pytania
Czy PFAS są zakazane w opakowaniach do żywności?
Nie całkowicie. Od 12 sierpnia 2026 r. PPWR zakazuje wprowadzania na rynek opakowań do żywności, które przekraczają 25 ppb pojedynczego PFAS, 250 ppb sumy PFAS lub 50 ppm wszystkich PFAS łącznie. Te limity w praktyce wykluczają celowe dodawanie PFAS.
Kto odpowiada za PFAS w opakowaniu?
Wytwórca opakowania w rozumieniu PPWR. W przypadku opakowań sprzedażowych zwykle firma, która napełnia opakowanie i sprzedaje produkt pod swoją marką. Dostawcy muszą przekazać jej potrzebne dokumenty.
Czy folia z polietylenu może zawierać PFAS?
Ryzyko jest niższe niż w papierze z barierą na tłuszcz, ale przy wytłaczaniu niektórych folii poliolefinowych stosuje się fluorowane środki pomocnicze. Dlatego warto poprosić dostawcę folii o wyniki badań fluoru całkowitego.
Czy mogę zużyć zapas opakowań kupiony przed 12 sierpnia 2026 r.?
Tylko jeśli spełnia limity albo został wprowadzony na rynek przed tą datą. Opakowanie sprzedażowe trafia na rynek zwykle po napełnieniu, więc puste opakowania z magazynu trzeba sprawdzić.
Jak zbadać PFAS w opakowaniu?
Komisja Europejska zaleca zacząć od badania fluoru całkowitego. Wynik poniżej 50 mg/kg pozwala uznać opakowanie za zgodne. Przy wyższym wyniku wykonuje się kolejne analizy.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2025/40 (PPWR), art. 5 ust. 5 – limity PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością, oraz art. 16 – obowiązki dostawców.
- Komisja Europejska: wytyczne dotyczące rozporządzenia (UE) 2025/40, zawiadomienie C(2026) 3702 z 5 czerwca 2026 r., oraz FAQ do PPWR – zalecana metoda badań.
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/2462 – ograniczenie PFHxA w ramach REACH.
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 10/2011 – materiały z tworzyw sztucznych do kontaktu z żywnością.
Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Potrzebujesz dokumentów dla folii spożywczej?
Folpol wydaje deklaracje zgodności UE dla swoich folii. Zapytaj o dokumenty dla folii spożywczej, folii poliolefinowej lub woreczków spożywczych. Skontaktuj się z nami. Więcej o całym rozporządzeniu przeczytasz w artykule: PPWR a folia stretch